Trauma verwerken in geen quick fix. Echte heling vraagt tijd, veiligheid, lichaamswerk en de moed om opnieuw te leren voelen.
Sommige mensen denken dat heling iets is wat je “doet”. Een traject. Een paar sessies. Een paar inzichten. Een paar keer huilen. Een paar affirmaties. Misschien wat ademhalingsoefeningen, journaling, een podcast, een boek over trauma, een sessie hypnose of somatisch werk… en dan terug verder met het leven.
Alsof heling een checklist is.
Alsof trauma iets is dat je even oplost.
Alsof je lichaam zegt: “ahh oké, nu we het er eens over gehad hebben, laten we dan gewoon terug ontspannen.
Toch werkt het niet zo.
Trauma zit niet alleen in je hoofd
En ik schrijf deze blog niet vanuit theorie. Ik schrijf dit als iemand die ondertussen al ongeveer vijf jaar bezig is met diepe traumaverwerking. Misschien iets langer. Misschien iets korter. Ik ben slecht in jaren. Dat mag er ook gewoon zijn. Wat ik wel weet, is dat ik jarenlang bezig ben met voelen, overleven, afbreken, terug opbouwen, begrijpen, loslaten, terug hervallen in oude patronen, opnieuw bewust worden, en opnieuw proberen.
En eerlijk?
Soms dacht ik dat ik “er bijna was”. Tot mijn lichaam opnieuw iets liet zien.
Tot ik opnieuw vastzat in verdriet.
Of dissociatie.
Of lichamelijke pijn.
Of oude patronen.
Want dat is het moeilijke aan trauma.
Trauma zit niet alleen in je hoofd. Het zit in je zenuwstelsel. In je spieren. In je automatische reacties. In je ademhaling. In je lichaamshouding. In de manier waarop je relaties aangaat. In hoe je reageert op afwijzing. In hoe je jezelf wegcijfert. In hoe je je emoties onderdrukt zonder het zelfs door te hebben.
En dat laatste… dat is misschien nog het moeilijkste van alles. Want veel mensen denken dat ze voelen. Maar eigenlijk zitten ze nog altijd in hun hoofd.
De maatschappij wil snelle oplossingen
We leven in een maatschappij die snelheid normaal heeft gemaakt. Een dokter heeft vijftien minuten tijd. Je krijgt een pilletjes. Volgende patiënt.
En begrijp me niet verkeerd: ik ben niet tegen medicatie. Helemaal niet. Soms is dat nodig. Soms redt dat mensen letterlijk. Maar wat ik bedoel, is dat we collectief bijna vergeten zijn hoe diep menselijke pijn eigenlijk gaat.
We zijn gewend geraakt aan:
- snel doorgaan,
- Snel verdoven,
- snel oplossen,
- snel terug functioneren.
En dat zelfde verwachtingspatroon zie ik soms ook terugkomen binnen traumawerk.
Waarom we pijn liever verdoven dan voelen
Mensen komen een paar keer. Vijf sessies. Acht sessies. Soms minder.
En nogmaals: daar is absoluut geen oordeel naar toe. Financieel is traumawerk een investering. Dat begrijp ik oprecht. Ik weet hoe moeilijk het leven financieel soms kan zijn.
Maar tegelijk denk ik dan soms: waarom vinden we het normaal om honderden euro’s uit te geven aan dingen die ons tijdelijk verdoven… maar vinden we investeren in onszelf overdreven?
We geven geld uit aan:
- sigaretten
- alcohol
- eten
- shoppen
- uitgaan
- tijdelijke dopamine.
En nogmaals: daar is niets mis mee. Je mag genieten van het leven.
Maar waar is de zorg voor jezelf.
Waar is de investering in het stuk dat al jaren pijn doet?
Want trouwem verdwijnt niet omdat je het negeert. Het lichaam onthoudt alles.
Heling is geen love and light
Dat is misschien één van de grootste misverstanden die ik tegenwoordig zie op sociale media. Heling wordt soms voorgesteld alsof het één grote spirituele reis is vol:
- rainbows
- glitters
- affirmaties
- hoge frequenties
- fairytales
- “alles gebeurt met een reden”.
Maar echte heling?
Echte heling is vaak rauw. Het is verdriet voelen dat je jarenlang hebt onderdrukt. Het is beseffen hoeveel spanning je lichaam al die tijd heeft vastgehouden. Het is ontdekken dat je eigenlijk nooit echt ontspannen bent geweest. Het is voelen hoeveel pijn er onder jouw “sterk zijn” zat.
En geloof me: dat voelt niet mooi. Dat voelt soms verschrikkelijk. Want wat gebeurt er wanneer iemand jarenlang in overleving heeft geleefd? Dan leer je functioneren zonder echt te voelen.
Dissociatie en overleven herkennen
En dat is ingewikkeld, want veel mensen zeggen dan: “maar ik voel toch? Ik huil toch?”
Ja. Dat dacht ik ook.
Ik ben hooggevoelig. Ik leefde met iedereen mee. Ik voelde emoties van anderen heel diep. Toch bleef mijn eigen diepe pijn verborgen. Die voelde ik niet echt.
Of beter gezegd: ik voelde ze net genoeg om te functioneren, maar niet diep genoeg om ze werkelijk te verwerken. Dat verschil begrijpen mensen pas wanneer ze zelf uit overleving beginnen te komen.
Want overleving is slim. Overleving zorgt ervoor dat jij blijft functioneren. En dissociatie? Dissociatie is niet altijd “niks voelen”. Dat is een belangrijk misverstand.
Voor mij voelde dissociatie jarenlang zelfs… goed. Alles was altijd oké. Alles kwam wel goed. Iedereen was lief. Iedereen moest geholpen worden. Ik bleef positief. Ik bleef doorgaan.
En ergens heb ik ook mooie momenten gehad in deze periode. Dat wil ik absoluut niet ontkennen. Achteraf besef ik: ik leefde grotendeels losgekoppeld van mijn lichaam.
Van overleven naar leven
Dat is ook waarom ik vandaag zo graag werk met somatisch traumawerk. Niet omdat praten niet waardevol is. Integendeel. Tegelijk laat ik het diepgaande praatwerk vooral over aan psychologen. Dat is hun expertise. Mijn werk zit ergens anders.
Waarom somatisch traumawerk zo belangrijk is
Ik werk via het lichaam. Via het zenuwstelsel. Via voelen. Via vertragen. Via bewustwording. Via veiligheid creëren in het lichaam. Want trauma zit niet alleen in herinneringen. Trauma zit in reacties. In spanning. In het niet kunnen ontspannen. In het constant “aan” staan. In spieren die zich automatisch opspannen. In chronische pijn.
Trauma en chronische spanning in het lichaam
Ik heb fibromyalgie. En eerlijk? Dat zegt al genoeg. Mijn lichaam staat al jarenlang onder spanning. Ik ga wekelijks naar massages omdat ik letterlijk niet meer door kan van de pijn. Mijn spieren trekken constant terug vast. En dat is ook iets wat mensen soms niet begrijpen: heling betekent niet automatisch dat alle klachten verdwijnen. Soms zijn er veranderingen. En tegelijk zijn er nog altijd dingen die blijven terugkomen. Dat is geen falen. Dat is trauma dat diep in het zenuwstelsel zat in gebakken.
Patronen zijn sterker dan wilskracht
Na een tijdje in traumaverwerking kom je ook op een ander niveau terecht. Dan gaat het niet meer alleen over “begrijpen wat er gebeurd is”. Dan gaat het over patronen. En dat stuk vind ik persoonlijk één van de moeilijkste stukken van allemaal. Want we zijn allemaal opgegroeid met automatische patronen. We nemen dingen over van onze ouders. Van onze omgeving. Van ons gezinssysteem. Zelfs wanneer we bewust zeggen: “ik wil nooit worden zoals hen.”
Toch dragen we dingen mee. Soms subtiel. Soms op een andere manier. Toch zit die blauwdruk diep verankerd. En toch geloof ik ook dat verandering mogelijk is. Niet gemakkelijk. Maar wel mogelijk. Dat is wat ik mensen probeer mee te geven. Je kan patronen leren herkennen. Je kan leren vertragen. Je kan leren voelen wat jouw lichaam eigenlijk probeert te vertellen. En geloof me: zelfs na vijf jaar ben ik daar nog altijd mee bezig.
Het moment waarop ik besefte dat ik mezelf nog altijd onderdrukte
Dit is misschien het meest confronterende inzicht van de laatste maanden geweest. Ik zat al een hele tijd met een enorm gevoel van verdriet. Een soort overweldigende zwaarte. En in mijn hoofd dacht ik: “oké, ik ben hier bewust mee bezig. Ik laat dit toe. Verdriet mag er zijn.” Ik zei alle juiste dingen tegen mezelf. Ik dacht dat ik goed bezig was. Maar ondertussen voelde ik mij:
- extreem moe,
- emotioneel uitgeput,
- lichamelijk gespannen,
- vol kleine kwaaltjes,
- vast in mijn lichaam.
En telkens wanneer ik ging opzoeken waar bepaalde spanningen of klachten voor stonden, kwam ik uit op:
- onderdrukte boosheid,
- vastzittende emoties,
- onverwerkt verdrtiet,
- woede in het lichaam.
en mijn eerste reactie was: “huh? Maar ik ben daar toch mee bezig?” Tot ik plots besefte:
nee.
Ik was er in mijn hoofd mee bezig. Maar ik voelde het niet écht. Ik keer ernaar vanop afstand. Ik analyseerde het. Ik benoemde het. Ik begreep het. Toch zat nog altijd de spanning vast in mijn lichaam. En dat besef kwam pas na bijna drie maanden.
Drie maanden.
Dat is hoe slim automatische overlevingsmechanisme zijn.
Je lichaam liegt niet
Dat is ook waarom ik somatisch werk zo belangrijk is. Want je hoofd kan je overtuigen dat je iets verwerkt hebt. Tegelijk vertelt het lichaam vaak een ander verhaal.
Je lichaam liegt niet.
Je lichaam voelt het al voor je gedachten.
Mijn lichaam zei al maanden:
- vertraag,
- voel,
- kijk hiernaar,
- stop met analyseren,
- kom terug in jezelf.
Ondertussen ik bleef functioneren.
Ik bleef denken.
Ik bleef “bewust bezig zijn”.
Tot ik eindelijk besefte: ik ben opnieuw aan het dissociëren op een subtiele manier. Niet extreem. Niet zichtbaar. Maar net subtiel genoeg om niet écht volledig te voelen.
En dat is exact wat zoveel mensen doen. Niet omdat ze fout bezig zijn. Niet omdat ze zwak zijn. Maar omdat hun zenuwstelsel hen probeert te beschermen. En dat is ook waarom heling tijd nodig heeft. Geen weken. Geen quick fixes. Geen magische oplossing.
Maar lagen. Steeds opnieuw lagen.
En soms denk je dat je iets eindelijk begrijpt… tot je lichaam zegt: “nu mag je ook nog voelen.”
Het moment waarop je beseft dat je nog altijd aan het overleven bent
Misschien is één van de pijnlijkste dingen aan traumaverwerking niet het trauma zelf. Maar het besef van hoeveel van jouw leven eigenlijk automatische overleving was.
Dat klinkt zwaar. En eerlijk? Dat is ook zwaar.
Want als je jarenlang leeft in:
- spanning
- hyperalertheid
- aanpassen
- pleasen
- dissociatie
- emoties onderdrukken
- altijd doorgaan
- altijd sterk zijn
… dan wordt dat normaal. Niet bewust normaal. Maar lichamelijk normaal. Je zenuwstelsel kent niks anders meer. En dat is ook waarom zoveel mensen zeggen: “maar ik functioneer toch?”
Ja
Dat deed ik ook.
Ik werkte.
Ik zorgde voor anderen.
Ik hielp mensen.
Ik lachte.
Ik was sociaal.
Ik bleef positief.
Ik bleef doorgaan.
Tegelijk betekent functioneren niet automatisch dat je veilig bent in jezelf. Dat verschil heb ik pas de laatste jaren echt leren begrijpen.
Overleven kan er “goed” uitzien
Dit is iets wat weinig mensen begrijpen over trauma. Veel mensen denken dat trauma er altijd zichtbaar uitziet. Dat iemand compleet instort. Dat iemand niet meer kan werken. Dat iemand constant huilt. Dat iemand “duidelijk getraumatiseerd” overkomt. Maar sommige van de meest getraumatiseerde mensen functioneren net extreem goed. Omdat hun hele systeem gebouwd is op overleven. Ze zijn:
- sterk
- zorgzaam
- empatisch
- behulpzaam
- zelfstandig
- verantwoordelijk
Maar diep vanbinnen staan ze constant “aan”. En dat constante “aan” staan voel je vaak pas wanneer je begint te vertragen. Dat is waarom zoveel mensen crashen wanneer ze eindelijk rust krijgen. Hun lichaam krijgt dan eindelijk de kans om te zeggen: “nu gaan we voelen wat we al die jaren hebben onderdrukt”.
En geloof me: dat is niet romantisch.
Dat is geen spirituele instagramquote.
Dat is soms pure uitputting.
Waarom zoveel mensen stoppen met heling
Waar ik de laatste tijd veel over nadenk? Waarom stoppen zoveel mensen met diep traumawerk? En opnieuw: hier zit geen oordeel in. Echt niet. Want ik begrijp het. Ik begrijp het nu misschien zelfs meer dan ooit. Want wanneer je écht begint te voelen… dan kom je vaak eerst niet uit bij rust uit.
Maar bij pijn.
Bij verdriet.
Bij boosheid.
Bij rouw.
Bij leegte.
Bij vermoeidheid.
Bij het besef hoeveel je gedragen hebt.
En dat is het moment waarop veel mensen terug naar hun oude copingsmechanismen grijpen. Niet omdat ze zwak zijn. Maar omdat hun zenuwstelsel zegt: “dit is teveel”. Dus gaan we:
- weer harder werken
- weer pleasen
- weer afleiden
- weer zorgen voor anderen
- weer eten
- weer scrollen
- weer dissociêren
- weer analyseren.
En weet je wat het moeilijkste is? Veel van die dingen lijken “normaal”. Dus hebben we vaak opnieuw niet door dat we aan het vluchten zijn.
Het verschil tussen begrijpen en voelen
Dit is misschien één van de grootste inzichten die ik zelf nog aan het leren ben. Je kan iets begrijpen… zonder het werkelijk te voelen. Je kan perfect weten:
- waarom je reageert zoals je reageert
- waar jouw patronen vandaan komen
- welke trauma’s je hebt meegemaakt
- waarom je lichaam gespannen staat
- waarom je dissocieert
- waarom je pleasing gedrag hebt
- waarom je moeite hebt met grenzen.
Maar dat betekent nog niet dat jouw lichaam zich veilig voelt. En dat is exact waar zoveel mensen vastlopen. Ze begrijpen alles cognitief. Hun hoofd weet het. Maar hun zenuwstelsel leeft nog altijd alsof het gevaar er nog is. Dat is ook waarom affirmaties alleen vaak niet werken bij diep trauma. Je kan honderd keer zeggen: “ik ben veilig.” Maar als jouw lichaam al twintig, dertig of veertig jaar iets anders heeft geleerd… dan veranderd dat niet op één dag.
Het lichaam heeft herhaling nodig.
Veiligheid.
Vertraging.
Aanwezigheid.
En vooral: tijd.
“Ik laat het er zijn”
Dit is misschien de zin die ik het vaakst tegen mezelf heb gezegd de afgelopen maanden. “ik laat het er zijn.” En ergens bedoelde ik dat ook echt. Ik probeerde bewust ruimte te maken voor mijn verdriet. Ik zei tegen mezelf:
- verdriet mag er zijn
- boosheid mag er zijb
- moeheid mag er zijn
- emoties mogen er zijn.
Maar achteraf besef ik: ik deed het opnieuw vanuit mijn hoofd. Ik keek naar mijn emoties. Ik observeerde ze. Ik analyseerde ze. Ik benoemde ze. Maar ik zakte er niet volledig in. Ik voelde ze niet volledig in mijn lichaam. En dat verschil is gigantisch. Want voelen is niet: denken over emoties. Voelen is:
- aanwezig blijven terwijl jouw lichaam reageert
- spanning opmerken
- je adem voelen
- merken waar iets vastzit
- durven blijven bij ongemak
- niet onmiddellijk weggaan in analyse.
En geloof me: zelfs voor iemand die hier dagelijks mee werkt, blijft dat moeilijk. Dat is iets wat ik heel eerlijk wil benoemen. Ik ben traumacoach. Ik werk met somatisch werk. Ik help mensen hiermee. Maar ik ben geen tovenaar met een magische stok. Ik ben ook een mens. Ik heb ook lagen. Ik heb ook automatische patronen. En soms heeft mijn systeem tijd nodig vooraleer iets echt binnenkomt.
Dissociatie is niet altijd “niets voelen”
Ik blijf dit herhalen omdat dit zo belangrijk is. Veel mensen herkennen hun dissociatie niet. Omdat dissociatie niet altijd betekent dat je compleet gevoelloos bent. Soms betekent dissociatie:
- altijd bezig zijn
- altijd denken
- altijd positief zijn
- altijd functioneren
- emoties begrijpen zonder ze echt te voelen
- niet volledig aanwezig zijn in je lichaam.
En dat laatste is iets wat ik pas recent echt begin te begrijpen. Ik dacht jarenlang dat ik “heel bewust” was. En ergens was dat ook zo. Maar bewustzijn in je hoofd is iets anders dan belichaamd bewustzijn. Je kan perfect weten dat je verdriet hebt… en toch nog afgesloten zijn van de diepste laag ervan.
Dat is geen falen.
Dat is bescherming.
Want ooit was voelen te gevraarlijk.
Het lichaam onthoudt wat het hoofd vergeet
Soms zeggen mensen: “maar het is toch al zolang geleden?” Alsof tijd automatisch alles oplost. Maar trauma werkt niet volgens kloktijd. Je lichaam leeft in ervaring. Dus wanneer jouw zenuwstelsel jarenlang geleerd heeft:
- niet veilig
- niet gezien
- niet gehoord
- niet ontspannen
- altijd alert
- altijd aanpassen…
… dan blijft jouw lichaam dat herhalen. Zelfs wanneer jouw leven vandaag veiliger is. Dat is waarom mensen soms niet begrijpen waarom ze nog reageren op dingen die “klein” lijken. Maar trauma gaat niet over de gebeurtenis alleen. Trauma gaat over wat jouw zenuwstelsel geleerd heeft.
Mijn lichaam trekt nog altijd samen
En dat is misschien het eerlijkste stuk van deze blog.
Na jaren therapie.
Na jaren bewustzijn.
Na jaren traumawerk.
Trekt mijn lichaam nog altijd samen. Mijn spieren verkrampen nog altijd. Mijn zenuwstelsel schiet soms nog altijd in overleving. Ik voel nog altijd oude patronen. En eerlijk? Soms frustreert mij dat enorm. Want een deel van mij denkt soms: “waarom ben ik hier nog altijd mee bezig?” Maar een ander deel begrijpt ook: dit zat niet één jaar in mijn lichaam. Dit zat er al tientallen jaren. Dus natuurlijk heeft mijn systeem tijd nodig.
Heling is niet lineair
Dat is ook iets wat mensen vaak onderschatten. Heling gaat niet in een rechte lijn omhoog. Het is niet:
- inzicht,
- verwerking,
- klaar.
Nee.
Het gaat eerder zo:
- bewustwording
- voelen
- weerstand
- inzicht
- verdriet
- terug in oude patronen
- opnieuw bewustwording
- een diepere aag voelen
- opneiuw weerstand
- rust
- dan weer een trigger
- dan opnieuw voelen
En dat kan ontzettend ontmoedigend zijn. Zeker wanneer je denkt: “ik was hier toch al door?” Maar vaak ben je niet “terug bij af.” En dat verschil is belangrijk.
De rouw onder trauma
Wat mij persoonlijk het meest heeft verrast aan traumaverwerking… is hoeveel rouw erin zit. Niet alleen rouw om wat er gebeurd is. Maar ook rouw om:
- wat je nooit hebt gekregen
- hoe je had kunnen zijn
- hoeveel energie overleven kostte
- hoe lang je jezelf hebt verlaten
- hoeveel zachtheid je gemist hebt
- hoeveel spanning normaal voelde.
En die rouw… die kan intens zijn. Soms zo intens dat mensen terug wegvluchten van zichzelf. Wat opnieuw logisch is. Want niemand leert ons hoe we bij diepe emoties moeten blijven. We leren vooral:
- doorgaan
- sterk zijn
- niet overdrijven
- positief denken.
Maar echte heling vraagt iets totaal anders. Het vraagt aanwezigheid.
Je zenuwstelsel wil geen waarheid, het wil veiligheid
Dit inzicht veranderde veel voor mij. Want vroeger dacht ik: “als ik genoeg inzicht heb, verandert het wel.” Maa het zenuwstelsel werkt niet op logica. Het werkt op veiligheid. Dus zelfs wanneer je rationeel weet:
- ik ben veilig
- ik ben volwassen
- het verleden is voorbij…
… kan jouw lichaam nog altijd reageren alsof het gevaar nu gebeurt. En dat is ook waarom somatisch werk zo belangrijk is. Niet om trauma “weg te maken.” Maar om jouw lichaam langzaam opnieuw te leren:
Je mag hier zijn.
Je hoeft niet meer constant te vluchten.
Je mag voelen.
Waarom ik dit zo eerlijk deel
Omdat ik denk dat mensen nood hebben aan echtheid.
Niet aan perfectie.
Niet aan coaches die doen alsof ze “volledig geheeld” zijn.
Maar aan mensen die durven zeggen: “ook ik blijf leren.”
En nee, dat maakt mij niet minder professioneel. Integendeel. Ik denk net dat het mij helpt om mensen écht te begrijpen. Want ik weet hoe het voelt:
- om te denken dat je goed bezig bent,
- en dan plots beseffen dat je nog altijd een laag aan het vermijden bent.
Ik weet hoe het voelt:
- Om moe te zijn van het voelen,
- om verdriet beu te zijn,
- om soms gewoon rust te willen in je hoofd en lichaam.
En toch geloof ik nog altijd in dit proces. Niet omdat het gemakkelijk is. Maar omdat ik voel hoeveel er al veranderd is. Ik leef niet meer volledig in dissociatie. Ik voel mijn lichaam meer Ik herken patronen sneller. Ik durf eerlijker naar mezelf te kijken. Ik voel emoties die ik vroeger niet eens kon toelaten. En misschien is dat uiteindelijk wat heling echt is. Niet perfect worden. Maar steeds iets meer aanwezig kunnen zijn in jezelf.
Wanneer bewustzijn alleen niet meer genoeg is
Er is een moment in traumaverwerking waarop inzicht niet meer voldoende is. En dat moment… dat heeft mij eerlijk gezegd verrast. Want jarenlang dacht ik dat bewustzijn bijna alles was. Als ik maar gneog begreep:
- waarom ik deed wat ik deed
- waarom ik reageerde zoals ik reageerde
- waarom ik dissocieerde
- waarom ik mezelf wegcijferde
- waarom ik altijd “aan” stond…
…dan dan zou het vanzelf wel beter worden.
En begrijp me niet verkeerd: bewustzijn is ongelofelijk belangrijk. Zonder bewustzijn blijf je vaak vastzitten in automatische patronen zonder dat je begrijpt waarom. Maar op een bepaald punt merkte ik:
Ik ben bewust.
Ik zie het.
Ik begrijp het.
Ik herken mijn patronen sneller dan vroeger.
Ik kan benoemen wat er gebeurt.
En toch…
… zat ik nog altijd vast in bepaalde gevoelens.
Nog altijd in verdriet.
Nog altijd in uitputting.
Nog altijd in spanning.
Nog altijd in automatische reacties.
En dat was frustrerend.
Heel frustrerend.
Want ergens dacht ik: “komaan, ik werk hier al jaren aan.”
Het moment waarop je beseft dat trauma slimmer is dan jij
Dat klinkt misschien raar. Maar trauma is slim. Overlevingsmechanismen zijn slim. Wat ze zijn letterlijk gemaakt om jou te beschermen. Dus zelfs wanneer jij denkt: “ik ben hier bewust mee bezig.” … kan jouw systeem nog altijd op automatische piloot reageren. En dat was exact wat er bij mij gebeurde de laatste maanden. Ik dacht echt dat ik goed bezig was. Ik dacht:
- ik laat verdriet toe
- ik geef mezelf ruimte
- ik forceer niks
- ik probeer aanwezig te zijn.
Maar achteraf besefte ik: ik zat nog altijd vooral in mijn hoofd. En dat inzicht kwam niet ineens. Dat kwam heel langzaam. Heel subtiel. Alsof er ergens diep vanbinnen iets begin te wringen.
De uitputting die niet weggaat
Wat ik de laatste maanden vooral voelde, was vermoeidheid. Niet gewoon “ik ben moe.” Maar een diepe moeheid. Zo’n moeheid waarbij:
- slapen niet genoeg helpt
- rusten niet echt oplaadt
- je lichaam zwaar aanvoelt
- je hoofd blijft vol blijft
- je emoties blijven hangen.
En ik probeerde daar logisch naar te kijken. Misschien stress. Misschien hormonen. Misschien te veel gewerkt. Misschien teveel gevoeld. Maar ergens voelde ik: nee, er zit iets dieper onder. En toch bleef ik doorgaan. Niet extreem, niet ongezond zichtbaar. Maar subtiel. En dat is wat veel mensen niet begrijpen aan trauma. Het zit vaak niet meer in de grote, dramatische reacties. Het zit in de kleine automatische dingen. In:
- jezelf toch weer wegduwen
- jezelf afleiden
- emoties analyseren in plaats van voelen
- blijven functioneren terwijl je lichaam eigenlijk rust nodig heeft.
Het moeilijke aan patronen
Patronen zijn verraderlijk. Niet omdat ze slecht zijn. Maar omdat ze vertrouwd voelen. Zelfs wanneer ze ons pijn doen. Dat is iets wat ik tegenwoordig bijna dagelijks opmerk. Je kan bewust weten: “dit patroon helpt mij niet meer.” En toch reageert jouw systeem automatisch. Omdat jouw lichaam jarenlang heeft geleerd: zo overleven we.
Dat is waarom verandering zo moeilijk is. Niet omdat mensen niet willen veranderen. Maar omdat het oude patroon letterlijk als veiligheid voelt. Zelfs wanneer het ongezond is. En dat vind ik misschien één van de meest confronterende dingen aan heling. Dat je soms bewust ziet wat je doet… en het toch nog automatisch gebeurt.
Waarom boosheid soms eindelijk wakker wordt
Ik heb jarenlang vooral verdriet gevoeld.
Verdriet om:
- wat ik heb gemist
- hoe ik ben opgegroeid
- hoeveel ik mezelf heb weggecijferd
- hoeveel spanning ik altijd heb gedragen.
Maar de laatste tijd merk ik ook meer boosheid. En eerlijk? Dat heeft mij verrast. Want ik zag mezelf nooit als een boos persoon. Integendeel. Ik was degene die:
- begrip toonde
- dingen minimaliseerde
- zichzelf aanpaste
- de vrede probeerde bewaren
- zichzelf wegcijferde voor anderen.
Maar ergens diep vanbinnen zat blijkbaar nog veel kwaadheid opgeslagen. Niet per se agressie. Maar een diep gevoel van: “dit was niet eerlijk.” En dat is iets wat veel mensen met trauma herkennen. Op een bepaald punt stopt het lichaam met alleen maar verdriet tonen. Dan komt er ook boosheid. Boosheid om:
- de grenzen die overschreden zijn
- de dingen niet nooit uitgesproken mochten worden
- het constante aanpassen
- het nooit echt gezien worden
- het jarenlang overleven.
En die boosheid kan enorm intens voelen. Zeker wanneer je dat jarenlang hebt onderdrukt.
Waarom mensen schrikken van hun eigen emoties
Omdat veel mensen geleerd hebben dat emoties “te veel” zijn.
Zeker boosheid.
Zeker verdriet.
Zeker kwetsbaarheid.
Dus wat doen we?
We leren functioneren.
We leren sterk zijn.
We leren doorgaan.
Maar emoties verdwijnen niet omdat je ze onderdrukt. Ze gaan vaak gewoon dieper in het lichaam zitten. En dat is exact waarom zoveel mensen chronische spanning ontwikkelen. Waarom zoveel mensen:
- nekpijn hebben
- schouderpijn hebben
- darmklachten ontwikkelen
- migraine krijgen
- fibromyalgie ontwikkelen
- constant vermoeid zijn.
Het lichaam draagt mee wat nooit gevoeld mocht worden.
Fibromyalgie en trauma
Ik ga voorzichtig zijn met hoe ik dit verwoord, want niet alles is “alleen trauma”. Maar ik geloof wel dat langdurige spanning een enorme impact heeft op het lichaam. Mijn lichaam heeft jarenlang onder hoogspanning gestaan. Altijd alert. Altijd gespannen. Altijd “aan”. Dus ergens is het logisch dat mijn lichaam signalen geeft. Ik voel letterlijk hoe mijn spieren zich opnieuw vastzetten wanneer ik emoties niet volledig toelaat. En dat blijft confronterend. Want soms denk ik: “serieus? Nog altijd?” JA. Nog altijd. En tegelijk probeer ik danar zachter naar te kijken. Want mijn lichaam probeert mij niet tegen te spreken. Mijn lichaam probeert met mij te communiceren.
Waarom “positief blijven” soms ook overleving is
Dat is misschien één van de moeilijkste inzichten geweest voor mij persoonlijk. Want ik was jarenlang extreem positief. Alles kwam goed. Alles had een reden. Alles moest mooi blijven. En begrijp me niet verkeerd: ik geloof nog altijd in hoop. Ik geloof nog altijd in zachtheid. Maar ik besef nu ook dat mijn positiviteit soms een beschermingsmechanisme was. Een manier om niet volledig te moeten voelen. Want zolang alles “oké” bleef… moest ik niet kijken naar wat daar onder zat. En dat besef was pijnlijk. Want ineens moest ik erkennen: ik heb jarenlang delen van mezelf vermeden. Niet bewust. Maar vanuit overleving.
Wanneer je eindelijk stopt met vluchten
Dat is denk ik waar echte heling begint. Niet wanneer alles opgelost is. Maar wanneer je stopt met constant weggaan van jezelf. En geloof me: dat is moeilijker dan mensen denken. Want voelen is intens. Echt voelen betekent:
- aanwezig blijven zonder direct op te lossen
- niet meteen analyseren
- niet weggaan in positiviteit
- niet alles rationaliseren.
Maar gewoon: hier zijn.
Bij verdriet.
Bij boosheid.
Bij leegte.
Bij rouw.
Bij ongemak.
En dat klinkt misschien simpel. Maar voor een zenuwstelsel dat jarenlang geleerd heeft om te overleven… is dat gigantisch moeilijk.
De rouw om wie je had kunnen zijn
Dat is ook iets waar ik de laatste tijd veel over nadenk. Niet alleen rouw om wat er is gebeurd is. Maar ook rouw om:
- hoeveel energie overleven heft gekost
- hoeveel jaren je niet écht aanwezig was
- hoeveel zachtheid je gemist hebt
- hoeveel spanning normaal voelde.
Soms kijk ik naar andere mensen en denk ik: hoe moet het voelen om gewoon… licht te zijn? Niet constant bezig te zijn met voelen of onderdrukken. Gewoon leven. En ja, soms maakt mij dat verdrietig. Soms zelfs boos. Niet vanuit jaloezie op een slechte manier. Maar vanuit rouw. Omdat ik besef hoeveel mijn systeem altijd heeft moeten dragen.
Maar tegelijk zie ik hoeveel veranderd is
En dat is belangrijk. Want ondanks alles… zie ik ook hoeveel er is veranderd. Vroeger had ik dit allemaal niet eens door. Vroeger leefde ik bijna volledig automatisch. Nu herken ik:
- wanneer ik dissocieer
- wanneer ik mezelf verlaat
- wanneer ik emoties begin te analyseren
- wanneer ik terug ga functioneren in plaats van voelen.
En dat is enorme vooruitgang. Ook al voelt dat soms niet zo.
Heling is soms ontzettend saai.
Daar praat bijna niemand over. Maar heling is niet altijd grote doorbraken en emotionele inzichtien. Soms is heling:
- elke dag opnieuw bewust kiezen
- opnieuw vertragen
- opnieuw voelen
- opnieuw rust nemen
- opnieuw grenzen aangeven
- opnieuw eerlijk zijn naar jezelf.
En dat is proces kan lang duren. Veel langer dan mensen verwachten.
Waarom quick fixes niet werken bij trauma
Omdat trauma niet oppervlakkig zit. Trauma zit in:
- het zenuwstelsel
- het lichaam
- automatische reacties
- diepgewortelde overtuigingen
- relationele patronen
- spanning
- veiligheid.
Dus nee… Een paar affirmaties lossen dat meestal niet op. Een paar sessies ook niet. Dat betekent niet dat die dingen waardeloos zijn. Integendeel. Maar diep trauma vraagt vaak:
- herhaling
- veiligheid
- tijd
- vertraging
- zachtheid
- aanwezigheid.
En dat is iets wat onze maatschappij bijna niet meer kent.
Traumaheling gaat niet over perfect worden
Dat is misschien wat ik vandaag het meest geloof. Niet perfect worden. Niet “af” zijn. Niet nooit meer getriggerd worden. Maar steeds meer:
- aanwezig kunnen blijven
- zachter worden voor jezelf
- bewust reageren
- sneller herkennen wat er gebeurt
- jezelf minder verlaten.
Dat is voor mijn vandaag heling. Niet een eindpunt. Maar een proces.
Er bestaat geen vaste tijdlijn
En dat wil ik echt benadrukken. Want zoveel mensen voelen schaamte omdat hun proces ” te lang” duurt. Maar volgens wie? Volgens welke klok? Trauma ontstaat vaak over jaren. Dus waarom verwachten we dat het lichaam zich in enkele weken volledig veilig voelt? Dat is niet realistisch. en eerlijk. Dat idee heeft mij zelf ook lang gefrustreerd. Ik dacht echt: “komop. Ik zie het toch allemaal nu?” Maar zien alleen is niet genioeg. Voelen vraagt tijd. Belichamen vraagt tijd. Veiligheid opbouwen vraagt tijd.
Daarom werk ik niet met druk
Dat is ook waarom ik binnen mijn traumacoaching bewust kies voor zachtheid en tempo. Niet pushen. Niet iemand forceren om sneller te gaan dan het lichaam aankan. Maar samen kijken:
- wat jouw systeem nodig heeft
- waar jouw spanning zit
- welke patronenn blijven terugkomen
- waar jouw lichaam bescherming vasthoudt.
Via somatisch werk.
Via bewustwording.
Via vertraging.
Via veiligheid.
Want ik geloof niet in mensen “fixen”. Ik geloof in mensen begeleiden. Op hun eigen tempo. Zonder oordeel. Zonder haast. Want traumaheling heeft geen klok.
Misschien hoef je jezelf niet meer te forceren
Misschien hoef je niet nog harder je best te doen. Misschien hoef je jezelf niet constant te verbeteren. Misschien mag je stoppen met jezelf bekijken alsof je een probleem bent dat opgelost moet worden. Misschien probeert jouw lichaam je niet tegen te werken. Misschien probeert het eindelijk gehoord te worden. En misschien… begint echte heling pas wanneer je stopt met vluchten van jezelf.
Voel jij dat je vastloopt in oude patronenen, dissociatie, verdriet, boosheid of chronische spanning? Dan ben je welkom bij mij voor traumacoaching rn somatisch werk, volledg op jouw tempo.
Geen druk.
Geen quick fixes. Geen vaste klok.
Maar een veilige ruimte waarin jouw lichaam, emoties en zenuwstelsel stap voor stap opnieuw mogen leren vertragen, voelen en thuiskomen.
meer info hier